Yến sào – nhất phẩm trong bát trân

SGTT.VN (6/9/2011) - Việt Nam là một trong tám quốc gia trên thế giới có yến sào. Đó là tổ của loài chim yến biển, một thực phẩm cao cấp và quý hiếm được chia ra nhiều loại: huyết yến, quan yến, thiên tự yến…

Chim yến còn có tên là hải yến, Việt yến (chim yến đất Việt), Nam yến (chim yến miền Nam). Sách Đại Nam nhất thống chí dẫn Bản thảo cương mục gọi là huyền điểu (vì màu sắc của lông chim đen tuyền). Ngoài ra có những tên ít được dùng: yến oa, kim ty yến…và gợi hình nhất là “du hà ưu điểu” (chim bay trên sóng nước).

Yến sào đệ nhất mỹ vị

Yến sào luôn nằm trong danh mục bát trân thời xa xưa và vẫn giữ vững ngôi vị cho đến hiện nay.

Bản thân yến sào không phải là món ăn ngon với vị tanh tanh đặc trưng. Nhưng qua bao thế hệ các ngự trù của bậc đế vương và các đầu bếp tài hoa hiện nay, yến sào được chế biến cực kỳ công phu để trở thành món ăn ngon, quý giá như yến thả, yến tiềm bát bửu, chè yến...

Cách chế biến yến sào được các đầu bếp bình chọn là món tốn nhiều công nhất trong các món ăn. Vì để nhặt hết lông trong tổ yến người ta phải tốn khoảng hai giờ để ngâm cho tổ yến tơi ra và thêm độ một giờ nữa để nhặt sạch lông và sau đó mới nói đến chuyện nấu. Họ thường ví von người làm yến không ăn yến vì “ngán”, tốn nhiều công quá mà không… dám ăn.

Thưởng thức yến cũng là một cái thú ẩm thực tao nhã tinh tế. Thử xem lại cách ăn yến của giới “thượng lưu” xưa. Sau khi bếp đã chuẩn bị xong nguyên liệu yến, các vị thích món yến gì thì chế biến theo món ấy. 

Thứ nhất là món yến thả khai vị trước khi ăn cỗ. Phải chọn gà giò hay gà mái tơ, cắt tiết, làm lông, mổ bụng, lấy sạch lòng rồi cho vào nồi nước đun liu riu cho đến khi gà chín thịt mềm, nước trong và ngọt thanh. Khi thịt gà chín tới, xé từng miếng nhỏ. Đem sợi yến đã làm sạch, chừng nửa tổ, hấp cách thuỷ cho vừa chín tới, rồi thả vào bát nhỏ, đặt gà xé phay lên trên, chan nước dùng thật trong, thật nóng.

Sự tinh tế trong việc kết hợp giữa màu sắc và hương vị. Toàn một màu trắng ngà của sợi yến, thịt gà và nước dùng, điểm xuyết thêm vài sợi nấm hương như những hoa văn làm duyên cho món. Trong ba nguyên liệu chính đều có sự đồng nhất về vị ngọt, nhưng mỗi vị có khác, thịt gà cho vị ngọt mềm, nấm hương ngọt mà thơm, yến sào ngọt thanh, tạo cho người ăn cảm giác thanh thoát, nhẹ lòng.

Chè yến đa điệu

Món chè yến thì phải đun nước đường kính, đổ lòng trắng trứng và vỏ trứng bóp vụn vào cho quyện lấy tạp chất trong nước đường, rồi dùng muỗng vớt ra. Như thế nước đường mới thật trong. Múc nước đường đun sôi ra bát nhỏ, thả yến đã hấp chín vào là được bát chè yến.

Hiện nay ở thành phố, các nhà hàng lớn như Ái Huê, Ming Dynasty, khách sạn Sheraton, New World... đều có món chế biến từ tổ yến. Tuy nhiên tổ yến ở hầu hết các nơi được làm món ngọt nhiều hơn món mặn. Ông Tạ Kim Lương, nhà hàng chè yến Yến Trang trên đường Nguyễn Trãi, Q.5, cho biết, tổ yến bản thân không màu, không mùi, thanh mát, nhẹ nhàng. Nên chế biến món yến mặn không khéo các nguyên liệu thịt thà, gia vị mạnh sẽ làm át mất mùi yến thì uổng cái vị của đệ nhất bát trân. Và yến không phải là món ăn no, ăn cả tô cả tượng… có lẽ vì vậy mà yến hợp với món ngọt hơn. Chè yến bây giờ được chế biến đa dạng với nhiều hương vị khác nhau như đu đủ tiềm yến, yến tiềm dừa, yến tiềm bí ngô, lê chưng yến, hạnh nhân sữa tươi chưng yến,…

Từng sợi yến trong vắt, ánh vàng, mềm mại như tơ được bao bọc bởi vị ngọt tự nhiên của trái cây, quả là món chè hảo hạng.

Giá trị dinh dưỡng theo cái nhìn khoa học

Theo số liệu của trung tâm Công nghệ sinh học đại học Thuỷ sản và viện Công nghệ sinh học thuộc trung tâm Khoa học tự nhiên và công nghệ quốc gia, trong thành phần yến sào có 18 loại axít amin, một số có hàm lượng rất cao như Aspartic axít, Serine, Tyrosine, Phenylalanine, Valine, Arginine, Leucine ...

Yến sào có tác dụng làm sạch phổi và các cơ quan hô hấp, làm giảm bệnh cúm và các triệu chứng dị ứng, làm tăng thể trọng, cân bằng các quá trình trao đổi chất trong cơ thể. Nó tăng cường khả năng hoạt động thể lực và phản xạ thần kinh, bổ đối với hệ huyết học, làm tăng số lượng hồng cầu, huyết sắc tố, giảm thời gian đông máu. Và, tăng cường các kích thích sinh trưởng cho các tế bào, phục hồi các tế bào bị thương tổn, chống lão hoá, tăng tuổi thọ,…

Bài và ảnh: Quang Tâm

'Vua yến' Việt Nam với giấc mơ toàn cầu

Theo báo Hội doang nghiệp (hoidoangnghiep.ru) ngày 14.02.2012
'Người nào tới WalMart mua sâm cũng nghĩ ngay đến sâm Hàn Quốc! Câu chuyện yến của Việt Nam cũng phải đi theo con đường đó'. Dù đã thành công với các sản phẩm yến trên thị trường, nhưng ông Võ Thái Lâm, Tổng giám đốc Công ty Yến Việt vẫn thấy tự phải "lột xác" và thay đổi nhiều hơn nữa.

Hình: Ông Võ Thái Lâm, TGĐ Cty Yến Việt. Ảnh: Vinacorp.vn

Năm 2011 đã đánh dấu bước ngoặt Yến Việt bắt tay cùng VinaCapital thiết kế lại mô hình doanh nghiệp để thực hiện mục tiêu nâng tầm giá trị của yến.

- Sau khi VinaCapital đầu tư vào Yến Việt, công ty có sự thay đổi ra sao, thưa ông?

Mới sáu tháng, nhưng diện mạo công ty đã đổi mới hoàn toàn nhờ bộ máy vận hành năng động hơn trước nhiều. Khác biệt lớn nhất là phải minh bạch từ chi tiêu, doanh thu cho đến sổ sách hóa đơn. Vấn đề này đã trở thành văn hóa của công ty, từ chính sách chung đến đãi ngộ, tất cả hoạt động bằng quy chế rõ ràng chứ không phải lèo lái doanh nghiệp một cách "tùy hứng". Việc quan trọng nhất là tái cấu trúc lại hệ thống để thay đổi diện mạo công ty theo kịch bản sản xuất kinh doanh đề ra với mức tăng trưởng cao hơn nhiều. Ra biển lớn thì phải đóng thuyền lớn để tránh gió bão. Đầu tiên là thống nhất các ngành hàng, làm mới hệ thống marketing và phân phối, chiến lược cụ thể về sản phẩm để theo đuổi mục tiêu xây dựng Yến Việt thành công ty dẫn đầu ngành hàng và có sức lan tỏa ở một số nước trong khu vực. Mục tiêu doanh thu đến năm 2015 đạt trên 1.000 tỉ đồng và các chiến lược đề ra là để đáp ứng được mục tiêu này.

- Ông có thấy áp lực khi phải thay đổi mô hình doanh nghiệp gia đình?

Áp lực với tôi là phải thay đổi tư duy từ một công ty gia đình vốn vận hành theo cách chí thú làm ăn rồi từ từ đi lên vững chắc, đồng lời luôn nhiều hơn đồng chi tiêu. Bây giờ thì thay đổi hoàn toàn nhưng lại tốt hơn. Chỉ sau một thời gian ngắn, việc phát triển doanh số từ 10 đồng tăng lên 20 đồng là thấy rõ nhờ vào mạng lưới đại lý mở rộng. Hiện nay việc hoạch định tài chính, lương bổng đã được hệ thống hóa và được theo dõi chặt chẽ hơn. Ngày xưa lương nhân công 7 - 8 triệu đồng đã là cao, còn giờ 1.000 đô la Mỹ là chuyện bình thường. Tôi trăn trở lý do gì họ làm việc cho Yến Việt? Làm sao để họ cùng có khát vọng và xác định đây là cuộc chơi lâu dài? Tôi cũng cố gắng thích ứng với mô hình quản lý mới, không để lệch pha giữa nhóm này nhóm kia mà phải có sự tương tác là điều cần thiết. Có một hệ thống tốt mới xây dựng được nền tảng văn hóa doanh nghiệp và ứng xử linh hoạt về thị trường, kiến trúc bên dưới tốt thì hệ thống kinh doanh mới bền vững.

- Vậy hệ thống phân phối và sản xuất của Yến Việt hiện nay được cấu trúc lại ra sao?

Hiện nay chúng tôi vận hành song song hai hệ thống phân phối. Hệ thống cửa hàng đại lý trước đây được duy trì và phát triển với mục tiêu có mặt trên cả nước, sau vài tháng đã phát triển từ 30 lên đến 60 đại lý. Riêng mặt hàng nước yến được xây dựng theo kênh hàng tiêu dùng với 20 nhà phân phối qua kênh 70 đại lý. Từ giữa năm 2011, chúng tôi đã triển khai hệ thống cửa hàng cung cấp sản phẩm ăn nhanh từ tổ yến như: cháo, súp, chè… Nhà máy Yến Việt vận hành từ năm 2009 với công suất thiết kế 7 triệu lọ nước yến/năm, dự kiến đến năm 2017 mới chạy hết công suất thì thực tế vượt xa dự tính. Năm 2011, chúng tôi đã đầu tư thêm 60 tỉ đồng để nâng công suất chế biến lên 10 triệu lọ và dự kiến đến năm 2015 đạt 28 triệu lọ.

- Ông nghĩ gì về tiềm năng của ngành Yến Việt Nam, đầu tư như vậy liệu có mạo hiểm?

Yến là một ngành tiềm năng và có nhiều lợi thế. Việt Nam không mấy lợi thế với các ngành công nghiệp thì việc chọn đầu tư vào ngành nông nghiệp theo tôi là đúng đắn. Giá tổ yến do Việt Nam sản xuất có mức giá cao nhất nhờ khí hậu và môi trường thiên nhiên tốt nhất cho tổ yến. Cả thế giới thừa nhận yến Việt Nam là số 1, nhưng thực tế là doanh nghiệp mình làm chưa bài bản. Tại sao khi đến Bắc Kinh thì tìm món vịt quay, Nhật có bò Kobe, trong khi đến Việt Nam tìm cái nổi trội nhất lại khó khăn. Theo tôi do mình chưa đầu tư đúng mức để giải quyết câu chuyện đặc sản của Việt Nam. Tiềm năng của yến không chỉ là thực phẩm mà còn mỹ phẩm, dược phẩm, thế giới lại chưa khai thác nhiều. Như sâm là thương hiệu quốc gia của Hàn Quốc với doanh thu hàng chục tỉ đô mỗi năm, từ cây sâm trồng đại trà cho ra rượu sâm, thuốc sâm, nước sâm, rễ sâm… Tôi thấy người nào vào WalMart mua sâm cũng nghĩ ngay đến sâm Hàn Quốc, câu chuyện yến của Việt Nam phải đi theo con đường đó. Tôi kỳ vọng sản phẩm yến của mình sẽ có mặt trên hệ thống WalMart, tại sao mình không làm được trong khi yến có giá trị cao? Con đường làm thương hiệu có thể chông gai và cần nguồn lực, cả tầm nhìn ở mức quốc gia. Vì thế cứ đặt mục tiêu ngắn thì 5 năm, dài 10 năm để có một thương hiệu mạnh. Tôi không chỉ ấp ủ cho doanh nghiệp mình mà cho ngành Yến Việt Nam.

- Yến Việt đang sở hữu một "nhà chim" lớn nhất thế giới, chắc hẳn ông tự hào lắm?

Nhà chim đó của chúng tôi ở Phan Rang có trên 100.000 con, cho sản lượng gần 1 tấn yến hàng năm. Nhưng quan trọng tôi xem nó như một kỳ quan thiên nhiên, có giá trị tinh thần lớn lắm. Người ta có thể bỏ triệu đô ra mua chiếc xe xịn, nhưng nhà chim như thế này có tiền nhiều cũng không sở hữu được. Nhà chim này đã bảy năm rồi, môi trường ngày càng khắc nghiệt thì các đàn yến lại di cư và nhà chim tại Phan Rang lại có cơ hội đón.

- Ông có thể chia sẻ bí quyết "làm bạn với yến" của mình?

Tại sao vợ chồng ly dị: bởi không hiểu nhau. Cũng vậy, muốn nuôi được yến thì mình phải hiểu nó. Nuôi yến phải có tính toán khoa học chứ không phải cứ xây nhà lên là chim đến. Từ cơ chế làm tổ, nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng, cái gì hấp dẫn để chim đến... Tại sao có 5, 7 nhà chim trong vùng, nhưng chim chỉ quy tụ về một điểm? Đây là ngành chuyên môn, không nên nghĩ đơn giản mà nuôi chỉ theo phong trào, nếu không có chuyên gia tư vấn hỗ trợ thì rất dễ thất bại. Cũng cần nói thêm là người ta biết nhiều về yến miền Trung bởi nghề yến bắt đầu từ đây với các vùng đảo ven biển, nhưng thực tế càng về phía Nam ngành yến càng có cơ hội phát triển nhờ hệ thống thực phẩm lớn với đồng lúa cây trái và thời tiết ôn hòa. Chim sẽ tập trung những vùng thuận lợi, hiện nay chủ yếu như: Cần Giờ, Bạc Liêu, Cà Mau về phía miền Đông càng thuận lợi hơn như: Bình Phước, Bình Dương… chứ không chỉ ở gần biển.

- Ông đã thăng trầm với con yến ra sao để công ty có thể phát triển được như hiện nay?

Bảy năm xây dựng công ty có nhiều thăng trầm và nhiều yếu tố tác động, nhưng động lực lớn với tôi là làm sao để người ta biết đúng giá trị của con yến. Nhớ lần đầu mới làm được yến, tôi mang vào Sài Gòn bán với suy nghĩ mình làm được con yến là mình ngon lắm, nhưng khi mang đến nhà yến lớn nhất Sài Gòn lúc đó, 1kg yến Phan Rang có giá thị trường khoảng 2.500 - 3.000 đô la Mỹ, nhưng tôi bán được chưa tới 1.000 đô la, trong khi họ bán ngay trước mắt mình đã 3.000 đô la. Tôi tưởng bị hố, nhưng đi mười tiệm cũng chỉ nhận được giá đó. Thậm chí khi tôi mang yến đến một tiệm thuốc bắc, ông chủ cũng không tin mình có thể nuôi yến và cho rằng, đó là hàng ăn cắp. Tôi thất vọng vì sản phẩm mình làm ra mà giá trị người ta hưởng, mình chịu nhiều rủi ro, nhưng lợi nhuận thấp. Nhưng điều đó cũng cho tôi bài học rằng, việc bán yến không dễ nếu không làm thương hiệu. Những năm qua theo đuổi điều này thật sự không dễ dàng, nhưng đến giờ tôi có thể tự hào, nhiều nhà bán yến trước đây đã trở thành đại lý của mình, từ chỗ bị động đến chủ động thị trường là thành quả lớn nhất mình đạt được.

- Yến là một thực phẩm xa xỉ, nhưng nhiều người tiêu dùng cũng chỉ biết lơ mơ về yến và tác dụng của yến nên thị trường này không đơn giản, ông nghĩ sao?

Thực tế chất lượng không kiểm soát được, việc hưởng thụ kiểu cộng hưởng xã hội, nhiều khi ăn đồ dỏm tưởng đồ thiệt là vấn đề trong môi trường kinh doanh hiện nay. Theo tôi cần có hiệp hội ngành Yến để xây dựng tiêu chuẩn sản phẩm, khuyến cáo cho người tiêu dùng nhận biết được sản phẩm. Về nguyên tắc thị trường, chỗ nào trũng, hàng hóa sẽ tới, việc mua đi bán lại nhan nhản thương hiệu yến đang làm cho người tiêu dùng ngộ nhận. Những người buộc phải ăn như: bệnh ngặt nghèo, trẻ ốm yếu rồi hiếu hỉ trao tặng, đủ thứ nhu cầu khiến yến trở thành một sản phẩm ngày càng phổ biến.

- Ông có kế hoạch gì cho năm mới?

Trong năm vừa qua thị phần và doanh thu của Yến Việt liên tục tăng trưởng mỗi tháng. Ngoài việc mở rộng hệ thống, chúng tôi cũng đẩy mạnh các hoạt động truyền thông để người tiêu dùng hiểu được các ích lợi của yến và các sản phẩm từ yến. Việc phát triển ra các thị trường: Trung Quốc, Hồng Kông, Singapore và các thị trường xuất khẩu trên toàn thế giới cũng là mục tiêu. Sự cạnh tranh hiện nay là phải tạo ra sự khác biệt cho sản phẩm, phải có những nghiên cứu sâu về tổ yến và đa dạng hóa sản phẩm. Nếu mình chia nhỏ sản phẩm ra được thì cơ hội đến với người dùng nhanh hơn, rộng hơn. Chúng tôi đang thiết kế sản phẩm cho các phân khúc thị trường để có cơ hội dẫn đầu. Người ta nói có cầu ắt có cung, nhưng kinh doanh hiện đại thì tạo cung để kéo cầu về phía mình. Yến là sản phẩm đặc thù, tôi nghĩ, xây dựng được hệ thống tư vấn cho người mua thì cơ hội họ đến với mình sẽ lớn hơn. Lượng khách hàng của mình nhiều hay ít phụ thuộc vào hệ thống này.

- Xin chúc ông thành công!
(Nguồn: Diễn Đàn Doanh Nhân)

Nuôi yến... gia đình thu bạc tỷ

Nhiều gia đình tại TP HCM đang đua xây nhà nuôi chim yến một cách tự phát, thu nhập tốt nhưng thiếu quy hoạch. Lãnh đạo thành phố định sắp xếp thành những khu vực nuôi yến riêng và sẽ rút kinh nghiệm chung.

Quan điểm của UBND TP HCM, việc quy hoạch phát triển nghề nuôi chim yến nhằm giúp người dân yên tâm đầu tư và đảm bảo an toàn dịch bệnh, vệ sinh môi trường. Dự kiến thành phố sẽ tổ chức tổ chức hội nghị sơ kết thí điểm việc nuôi chim yến trên địa bàn huyện Cần Giờ.

Theo Phòng kinh tế huyện Cần Giờ, hiện nay trên địa bàn huyện có 17 hộ làm nhà nuôi yến được hợp thức hóa. Ngoài ra số dân nuôi yến tự phát cũng rất nhiều, lên đến gần trăm gia đình. Đa phần những hộ này xin cấp phép xây nhà ở nhưng lại kèm theo xây mô hình nhà yến bên trong, có những ô cửa nhỏ bên ngoài.
Trong một số gia đình nuôi yến ở Cần Giờ, có một hộ thu được 30 kg mỗi tháng, tương đương 1,2 tỷ đồng. Tuy nhiên, trên thực tế, việc nuôi yến vẫn xảy ra những trường hợp thất bại do khảo sát chưa kỹ và công nghệ chưa đúng.
Nhằm quy hoạch một số vùng nuôi chim yến trên địa bàn thành phố, UBND TP HCM dự kiến sẽ tổ chức đoàn tham quan học tập kinh nghiệm về công tác quản lý nhà nước đối với nghề nuôi yến tại một số nước trong khu vực.
UBND TP HCM cũng đã giao Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thu thập các thông tin và tài liệu về ngành nghề nuôi chim yến tại Việt Nam. Theo đó, Sở sẽ khảo sát và học tập kinh nghiệm từ các địa phương làm tốt công tác quản lý phát triển nghề nuôi chim yến.

Bao giờ không phải là “lộc trời”?

Không rầm rộ như những lĩnh vực đầu tư khác nhưng nghề nuôi chim yến tại gia (còn gọi là yến nhà) cũng đang trở thành cơn sốt tại nhiều địa phương.
Nuôi chim yến vừa hướng tới cơ hội trở thành một ngành công nghiệp mới mẻ, vừa đặt ra nhiều vấn đề về quản lý và đầu tư. Hội thảo với chủ đề “Chim yến: nguồn lợi không tự nhiên mà có!” do Báo Doanh Nhân Sài Gòn phối hợp cùng Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (Huba) và Ban Chỉ đạo Nông nghiệp-Nông thôn TP.HCM tổ chức, có thêm nhiều câu trả lời cho các nhà đầu tư nuôi chim yến.
Một vốn bốn lời
Điển hình, dự án nhà nuôi yến thí điểm (gồm 3 căn liên kế) của Công ty TNHH Yến Đất Việt (Yến Đất Việt) tại ấp An Hòa, xã Tam Thôn Hiệp, huyện Cần Giờ, xây dựng cách đây vài năm, với mức chi phí (bao gồm xây dựng và lắp đặt hệ thống máy phun sương, đo nhiệt độ, âm thanh...) khoảng từ 1,5 tỷ đồng/mỗi căn với ý định “nuôi thử”.
Song, đến nay, thành công đã vượt ra ngoài sự mong đợi, nhà yến cho khoảng 45kg tổ yến/mỗi tháng, với giá bán trung bình từ 37 - 45 triệu đồng/kg.
Như vậy, chỉ cần thu hoạch 4 tháng, Yến Đất Việt đã có thể lấy lại vốn đầu tư. Theo đó, đến nay, sau hơn mấy năm triển khai dự án này, trị giá của việc “làm chơi, ăn thiệt” của Yến Đất Việt đã đạt đến con số trên 100 tỷ đồng.
Ông Phạm Trọng Đức, Phó trưởng Phòng Kinh tế huyện Cần Giờ, TP.HCM, cho biết, trong phạm vi đề án nuôi thí điểm chim yến tại huyện Cần Giờ cho thấy tỷ lệ thành công rất cao.
Riêng năm 2010, huyện Cần Giờ thu được 400kg/101 căn. Giá thị trường khoảng 35 triệu đồng/kg yến thô, mang đến tổng trị giá tổ yến của Cần Giờ đạt khoảng 14 tỷ đồng.
Theo đánh giá của các chuyên gia, Việt Nam nói chung và TP.HCM nói riêng có đầy đủ tiềm năng để phát triển ngành nuôi yến mang lại lợi nhuận cao, giá trị xuất khẩu lớn và hỗ trợ phát triển nông nghiệp. Tuy đầu tư lớn nhưng đầu ra cũng rất khả quan, nhu cầu về các sản phẩm từ tổ yến trên thị trường thế giới ngày càng lớn, giá mặt hàng này cũng rất cao.
Hiện nay, một kg yến thông thường có giá trung bình khoảng 40 triệu đồng, yến huyết có giá từ 60-90 triệu đồng. So với các nước đang đứng nhất nhì thế giới về nguồn tổ yến như Indonesia, Thái Lan hay Malaysia, thì trị giá của tổ yến Việt Nam lại cao hơn bởi có độ thơm tự nhiên từ tinh chất của yến.
Đi tìm mô hình bền vững
Không chỉ tại Cần Giờ, nhiều nhà đầu tư đã triển khai dự án nhà nuôi chim yến ở khắp các tỉnh khu vực Đông Nam bộ như: Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Phú Yên, Quy Nhơn (Bình Định), Ninh Thuận, Đồng Nai, Bình Dương, Bình Phước, Bà Rịa - Vũng Tàu, (Cần Giờ) TP HCM, Tiền Giang, Bạc Liêu, Cà Mau, Kiên Giang...Mặc dù vậy, cũng có không ít nhà đầu tư buộc “bỏ của chạy lấy người” vì không có kết quả.
TS. Lê Võ Định Tường, Viện Công nghệ Hóa học thuộc Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam cho biết đến nay, nghề nuôi chim yến không còn dựa vào yếu tố may rủi mà phụ thuộc phần lớn vào kỹ thuật nên xu hướng thành công là khá cao nếu biết tận dụng.
Đồng tình với nhận định trên, ông Nguyễn Tất Hữu, Giám đốc Điều hành Công ty TNHH Viễn thông Trọng Nhân, hiện đang sở hữu 5 nhà nuôi yến trên địa bàn tỉnh Bình Định và Huyện Cần Giờ, TP.HCM cho biết, yếu tố kỹ thuật khá quan trọng, quyết định sự thành công của nuôi chim yến và điều kiện tiên quyết là vùng có chim yến cư ngụ.
Tuy nhiên, hoạt động nuôi yến nhà tại Việt Nam còn mang tính tự phát, chưa được định hướng phát triển cụ thể khiến nhà đầu tư gặp nhiều khó khăn vì thiếu thông tin, chính sách và hỗ trợ kỹ thuật. Cụ thể như: giấy phép xây dựng nhà nuôi yến, phương thức đánh thuế, quy hoạch khu vực nuôi, vệ sinh môi trường...
Ngay tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà đầu tư cũng đồng loạt kiến nghị với các Sở, ban, ngành có liên quan sớm có những hỗ trợ, định hướng để ngành nuôi chim yến phát triển.
Theo đó, các đại biểu cũng đưa ra đề nghị thành lập hiệp hội của nghề nuôi chim yến, tạo đầu mối hỗ trợ kỹ thuật, thông tin cũng như vốn cho những doanh nghiệp muốn đầu tư vào lĩnh vực này. Trong việc quy hoạch vùng nuôi, yếu tố cân bằng sinh học và bảo vệ môi trường sống cần phải được chú trọng.
“Lời khuyên của tôi là chúng ta không nên phát triển nghề nuôi chim yến tại nội thành mà nên nuôi chim yến ở những khu ngoại thành, như Cần Giờ chẳng han. Ở đó có những điều kiện tốt như có sông ngòi, cây cối... Đó là việc làm cần thiết để chúng ta bảo vệ môi trường sống”, PGS.TS Nguyễn Khoa Diệu Thu, Viện Khoa học và Công nghệ Việt Nam nói.


LÊ LOAN

Bài 2: “Quyết định sớm, hoặc không bao giờ!”

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình có truyền thống kinh doanh, hết phổ thông, Lê Danh Hoàng theo học khoa Kinh doanh quốc tế của Đại học Ngoại thương.

Năm 2004, khi còn là sinh viên năm thứ ba, trong một lần làm thêm với công việc hướng dẫn đoàn doanh nhân và quan chức Indonesia tham dự hội chợ Vietnam Expo, Hoàng đã gặp ông bà TS. sinh vật học Elisa Nugroho. Ông Nugroho lúc đó là Chủ tịch Hội người nuôi yến Indonesia, và được coi là người phát minh ra nghề nuôi yến hiện đại.
Họ sang Việt Nam tham dự hội chợ với ý định mở rộng thị trường và phát triển nghề nuôi chim yến ở Việt Nam. Hoàng đã đưa ông bà Nogroho đi gõ cửa nhiều doanh nghiệp để tìm hướng hợp tác, nhưng không thành.
Khi ông bà tiến sĩ về nước, Hoàng đánh bạo xin làm đại lý ở Việt Nam phân phối thiết bị nuôi yến, mặc dù thực sự chưa biết sẽ bán cho ai, bán như thế nào...
Theo học nghề nuôi yến trực tiếp cùng TS. E.Nugroho và TS. When Drato tại Indonesia và hầu hết các nước Ðông Nam Á, Lê Danh Hoàng đã tiến hành nghiên cứu về điều kiện tự nhiên và thói quen sinh học của loài chim yến ở Việt Nam.
Luận văn về tiềm năng và định hướng phát triển của nghề nuôi yến tại Việt Nam và bản đồ chi tiết các tỉnh có thể phát triển nghề của anh được viết trong thời gian theo học tại Hoa Kỳ được đánh giá cao.
Hoàng đã thành lập trung tâm Eka Vietnam chuyên tư vấn nuôi yến vào năm 2005, và tiến hành xây dựng thành công những mô hình nuôi yến trong nhà đầu tiên tại Việt Nam. Anh đã tham gia vào nhiều dự án nghiên cứu đổi trứng chim yến cỏ và ấp chim con cũng như tư vấn xây dựng nhà yến thành công cho nhiều khách hàng ở Đông Nam Á.
Anh hiện là Tổng giám đốc Công ty TNHH Thương mại - Dịch vụ - Xuất nhập khẩu Chấn Hưng (yến sào Hoàng Yến). Và dưới đây là tâm sự của người đã có 7 năm trong nghề nuôi và kinh doanh sản phẩm từ chim yến:

“Tôi bước lên máy bay sang Indonesia học nghề nuôi yến vào một buổi chiều tháng 3. Dưới cánh máy bay là cả một vùng xanh mênh mông của rừng ngập mặn Cần Giờ, những cánh đồng lúa mênh mông của Long An, Gò Công, và sông Sài Gòn, sông Vàm Cỏ cùng muôn dòng sông uốn khúc.
Lòng tôi dâng lên một nỗi bồn chồn, không chỉ vì đây là lần đầu tiên ra nước ngoài, mà còn vì trách nhiệm tôi đã đặt ra cho mình là phải mang một nghề mới về cho Việt Nam. Đây phải là nghề có thể giúp tôi và nhiều người khác làm giàu.
Bảy năm sau, trên vùng đất Cần Giờ dưới cánh máy bay ngày đó, giờ là một làng nuôi yến với hàng trăm căn nhà yến.
Công ty chúng tôi từ một nhóm ba người đã thành hơn 150 người, với hệ thống nhà nuôi yến, xưởng chế biến và chi nhánh bán hàng toàn quốc.
Định kiến chim yến chỉ sống trong hang động gần biển đã ăn sâu vào tiềm thức nhiều thế hệ người Việt Nam. N
hững ngày đầu khởi nghiệp, một trong những trở ngại lớn nhất của chúng tôi là mọi người không tin rằng chim yến sẽ nuôi được. Chỉ khi chứng kiến tận mắt những tổ yến trong nhà người ta mới tin.
Nguyên lý của nghề nuôi yến thực ra đơn giản như một điều tự nhiên là nước sẽ chảy về chỗ trũng. Đó là tạo cho chim yến môi trường sống thật giống môi trường ở những hang động tự nhiên. S
au đó dùng âm thanh bầy đàn gọi chúng về. Gặp môi trường sống thuận lợi, chim yến sẽ ở lại và sinh con. Người nuôi chỉ cần đợi cho chim non biết bay là có thể hưởng lợi từ thu hoạch tổ yến.
Bằng nghiên cứu nhiều năm trên hàng trăm căn nhà yến tự nhiên ở Indonesia, TS. sinh vật học Nugroho đã chế tạo ra hàng trăm loại thiết bị khác nhau để tạo ra môi trường sống thuận lợi cho chim yến, đồng thời ông cũng viết hàng chục đầu sách về kỹ thuật này.
Những căn nhà yến nhân tạo đầu tiên của Việt Nam áp dụng kỹ thuật của ông. Bằng những cải tiến và quy trình quản lý chặt chẽ hơn, hiện Hoàng Yến đã sản xuất được tất cả các trang thiết bị cho nghề này, và xuất khẩu “ngược lại” thị trường Indonesia.
Theo những thống kê chưa đầy đủ của Hoàng Yến, mỗi năm, người Việt Nam tiêu thụ hàng trăm triệu USD giá trị tổ yến. Hàng trăm công ty, cửa hàng bán tổ yến mọc lên như nấm sau mưa trên khắp những con phố của TP.HCM, Hà Nội đến các thành phố khắp cả nước.
Tuy nhiên, thị trường lớn hơn gấp nhiều lần nằm ở Trung Quốc đại lục, Đài Loan, Singapore, Hồng Kông, Nhật Bản, Hàn Quốc và các nước có người Hoa sinh sống. Gần đây, Hoàng Yến cũng đã bán được tổ yến cho người Đức và Úc.
Nhưng, với hàng vạn căn nhà yến đã và đang sắp mọc lên trên khắp Đông Nam Á, liệu thị trường có hấp thụ nổi lượng sản phẩm?
Câu trả lời không nằm ở ý chí của nhà đầu tư hay quy hoạch của các chính phủ. Nó nằm ở một đặc tính đơn giản của sự cân bằng sinh thái. Thuyết cân bằng này cho biết, số lượng chim trên một đơn vị diện tích lãnh thổ sẽ cân bằng với lượng côn trùng sản sinh tự nhiên ở lãnh thổ này. Nếu số lượng chim vượt quá sẽ thiếu thức ăn và đàn chim tự khắc bị giới hạn.
Indonesia và Malaysia với hàng trăm ngàn căn nhà nuôi yến ở mỗi quốc gia đã sắp chạm mốc cân bằng sinh thái này. Chính vì vậy, sản lượng không tăng nhiều trong những năm gần đây. Thậm chí một số vùng ở Indonesia còn chứng kiến sự giảm sút của đàn chim.
Sự cân bằng này cũng khiến nhiều căn nhà nuôi yến tại những vùng như Gò Công (Tiền Giang), Cần Giờ (TP.HCM) hay Sông Đốc (Cà Mau) đã không đạt kết quả như mong đợi.
Tỷ lệ thành công chỉ khoảng 30%, nằm phần lớn tại những căn nhà đã xây đầu tiên trong vùng. Quá nhiều nhà nuôi trong một khu vực đồng nghĩa với tỷ lệ thất bại tăng cao. Nghiên cứu của chúng tôi cho thấy, chỉ nên có từ 10 - 20 căn nhà nuôi yến tại một khu vực sẽ cho kết quả cao nhất.
Về khía cạnh quản lý, kinh nghiệm của Malaysia là một bài học đáng lưu tâm. Họ không gõ cửa từng nhà, đếm từng tổ yến để thu thuế, vì điều này gần như không thể thực hiện được. Thay vào đó, họ đánh thuế khoảng 35USD trên mỗi ký tổ yến xuất khẩu.
Do phần lớn sản lượng sản xuất của các nước Đông Nam Á cuối cùng cũng sẽ xuất khẩu, nên đây là cách nhà nước vẫn thu được thuế trong khi người kinh doanh được hoạt động hợp pháp và được bảo vệ.
Với vài ngàn căn nhà ở Việt Nam vào thời điểm tháng 8/2011, chúng ta mới đi được khoảng 30% quãng đường phát triển nghề nuôi yến cho đến khi số lượng nhà yến quá nhiều để đạt hiệu quả cao. Điều này sẽ xảy ra trong vòng khoảng 5 năm tới. Các nhà đầu tư nếu có quan tâm đến nghề này, theo tôi, nên quyết định sớm, hoặc không bao giờ!”.

Yến sào Hội An Tác giả: Khánh Linh

VỚI hàm lượng dinh dưỡng cao, yến sào từ lâu đã trở thành “cao lương mỹ vị” không phải ai cũng có may mắn được thưởng thức. Cùng với yến sào Khánh Hòa, Bình Định, yến sào Hội An với lịch sử gần hai trăm năm đã trở thành thương hiệu nổi tiếng trong và ngoài nước. Khai thác, tiêu thụ, tối đa hóa doanh thu sản phẩm yến sào Hội An luôn đòi hỏi có những giải pháp phù hợp.


Khai thác tổ yến ở Cù Lao Chàm. Ảnh: Khánh Linh
Yến sào hay còn gọi là tổ yến được chim yến dùng lưỡi xây lên từ tuyến nước bọt của mình. Nước bọt chim tiết ra có dạng chất sợi trong suốt khi gặp không khí sẽ khô cứng lại. Khi chiếc tổ đã hoàn thành, chim bố mẹ nằm vào trong tiếp tục quẹt nước bọt lên mép tổ và lòng tổ tạo ra một lớp xốp mịn để đẻ trứng. Tổ yến thường có màu trắng hoặc hồng, đỏ, trọng lượng từ 10 - 18 gram và nằm cheo leo trên các vách hang đá. Ở Việt Nam, chim yến phân bố ở các đảo trong vịnh Hạ Long, Quảng Bình, Quảng Nam (Cù Lao Chàm), Quảng Ngãi (Sa Huỳnh), Bình Định (bán đảo Phương Mai), Khánh Hòa, Phan Rang, Kiên Giang và Vũng Tàu, Côn Đảo.... Tuy nhiên chỉ ở các tỉnh Quảng Nam, Bình Định, Khánh Hòa số lượng chim yến cho tổ “yến sào” ăn được là nhiều nhất.
Tại Quảng Nam, chim yến chỉ có ở đảo Cù Lao Chàm, số lượng khoảng vài trăm ngàn con, tập trung làm tổ tại 7 điểm chính là hang Cả, hang Tò Vò, hang Tai (gồm 2 hang lớn và nhỏ), hang Khô, hang Trăng và hang Kỳ Châu. Mỗi năm Đội quản lý và khai thác yến sào Hội An tiến hành khai thác 2 đợt, lần thứ nhất trong khoảng thời gian từ tháng Giêng đến tháng Tư và lần thứ hai bắt đầu từ khoảng cuối tháng Tám. Thời gian mỗi đợt khai thác khoảng 7 ngày là kết thúc, các tháng còn lại chủ yếu để dưỡng đàn chim.
Hiện đội có 75 công nhân chủ yếu từ đất liền ra, ngoài thời gian khai thác tổ yến những công nhân này phải túc trực thường xuyên để theo dõi đàn, vệ sinh môi trường, giữ độ ẩm cho hang, tạo điều kiện cho chim tăng đàn … Theo ông Lê Kính, người có 23 năm làm nghề khai thác yến tại đảo cho biết: nghề khai thác yến là công việc vất vả và nguy hiểm, ngoài việc thu hoạch các tổ yến cheo leo trên vách hang cao hàng chục mét, thời gian còn lại hầu như phải túc trực tại đảo để bảo vệ đàn chim nhưng thu nhập của công nhân chỉ khoảng 6-7 triệu đồng/tháng “nếu không phải vì yêu nghề thì không phải ai cũng làm được”, ông Bình tâm sự.
Yến sào sau khi được khai thác sẽ được phân thành 9 loại là yến huyết; yến quang; yến thiên; yến bày; yến mảnh; yến xơ huyết trắng; yến xơ huyết đen; yến vàng; yến vụn, yến cám. Trong đó yến huyết có giá cao nhất khoảng 6.000 USD/kg và thấp nhất là yến cám khoảng 1.000 USD/kg. Đầu mỗi tiêu thụ chủ yếu là các doanh nghiệp đến từ Đài Loan, Hồng Kông, Singapo đấu giá mua, doanh nghiệp trong nước chỉ chiếm khoảng 20% sản phẩm.
Ông Trương Minh Vũ, đội phó Đội quản lý và khai thác yến sào Hội An cho biết, so với yến sào nơi khác, yến sào Hội An được đánh giá chất lượng cao hơn vì nấu không nát, tổ to, dày và hàm lượng dinh dưỡng rất cao; tuy nhiên do sản phẩm được bán dưới dạng thô nên vẫn chưa thể thu tối đa lợi nhuận. Riêng năm 2010 tổng sản lượng tổ yến khai thác khoảng 1 tấn, doanh thu 80 tỷ đồng. Ông Vũ cho rằng, doanh thu như vậy vẫn còn thấp so với giá trị thật của tổ yến, thời gian tới nếu có sự đầu tư về dây chuyền sản xuất và chế biến như làm thực phẩm (nước yến, chè yến, súp yến…) và mở những tour tham quan du lịch tại các đảo yến… doanh thu chắc chắn sẽ tăng cao hơn.
Yến sào là một sản phẩm có giá trị cao nên việc khai thác chế biến, bảo vệ, phát triển bầy đàn luôn là vấn đề quan trọng. Tuy nhiên, để đa dạng hóa sản phẩm mang lại doanh thu nhiều nhất cần có sự đầu tư hợp lý nếu không muốn để lãng phí thất thoát nguồn tài nguyên thiên nhiên quý hiếm này.

TRIỂN VỌNG NGHỀ NUÔI YẾN TRONG NHÀ

Hiện giá 1kg tổ yến Nuôi dao động khoảng 32 triệu, nếu làm sạch, có giá đến 42 triệu đồng. Đây là nguồn lợi nhuận rất cao mà các ngành nghề khác khó có thể sánh. Diện tích lắp đặt 100 m2 Yến nuôi sau một năm thường cho thu hoạch trên dưới 1kg/tháng.
Xưa kia, ai cũng nghĩ rằng, chim yến chỉ sinh sống và làm tổ ngoài đảo khơi, nhưng gần đây đã có nhiều gia đình nuôi yến ngay tại nhà mình như ở TP.HCM, Cà Mau, Kiên Giang, Tiền Giang, các tỉnh Ven biển Miền Trung… Nghề nuôi yến đang mở ra một hướng đi đầy triển vọng.
Vùng ven biển là nơi thoáng đãng, khí hậu trong lành, nhiều phù du và côn trùng. Đó là những yếu tố thích hợp giúp cho chim yến tìm đến cư trú. Chúng thường sống có đôi, mỗi năm thường đẻ ba lần, mỗi lần 2 trứng. Loài chim này không thể đậu trên cành mà mỗi khi đáp xuống chúng chỉ treo mình trên vách đá hoặc tường nhà bằng đôi chân ngắn, nhỏ.
Riêng tại Đà nẵng đã có một số mô hình nuôi nhỏ lẻ: trên đường 2/9, Phó Đức Chính, Điện Biên Phủ, Ngô Quyền, Phan tứ, Nguyễn Hữu Dật, Nguyễn Hữu Thọ,Ngũ hành sơn, Hội an… đạt hiệu quả kinh tế cao. Khảo sát cho thấy: vùng Ngũ hành sơn, Nam Cẩm lệ, Sơn trà, Hòa vang, dọc Quốc lộ 1A về hướng Tam kỳ…là một số nơi xuất hiện nhiều chim yến.
Công phu sản xuất “vàng trắng”
Hiện nay, Mô hình nuôi chim yến tại Việt nam: dùng phương pháp dẫn dụ. Trước hết phải nhờ tư vấn, thiết kế sao cho ngôi nhà đúng qui cách, rồi dùng máy phát ra âm thanh gọi bầy để dụ yến về.
Muốn cho yến làm tổ, trước hết phải làm một cái tổ giả y như thật, yến tưởng tổ của chúng mới chịu vào ở. Làm một căn nhà ba tầng, lắp đặt hệ thống thiết bị dụ chim trong tự nhiên về làm tổ, sau 1 năm nếu dụ được 50 - 60 cặp yến về ở coi như thành công.
Chọn âm thanh dụ Yến, Khi những con yến trưởng thành nhận được tín hiệu phát ra từ đĩa “dụ” Yến, chúng sẽ tự động tách bầy. Lúc đầu chúng chỉ thám thính, sau đó mới quay lại tìm chỗ “cư trú” và sống với nhau thành đàn.
Theo các chuyên gia trong lĩnh vực tư vấn nuôi chim yến, bí quyết để thành công trong việc dẫn dụ chim yến:
• Kỹ thuật dẫn dụ yến vào nhà
• Môi trường phải thoáng mát, sạch, yên tĩnh, ít người lui tới, trừ lúc làm vệ sinh hoặc chăm sóc các tổ chim non.
• Những khung cây, ván chuyên dụng dành cho chim làm tổ phải mềm và tuyệt đối không có mùi khác thường.
• Yến làm tổ bằng chính nước bọt của chúng tiết ra rồi tự kéo thành sợi nhỏ, cuộn lại giống hình vỏ sò gọi là yến sào (tổ yến). Sau khi chế biến, nó sẽ trở thành một loại thực phẩm quý hiếm mà xưa kia đã từng được xếp vào hàng “bát trân”. Nghề lấy tổ yến ngoài biển đảo rất vất vả vì phải leo lên giàn giáo thật nguy hiểm, còn tổ yến trong nhà rất dễ khai thác, chỉ cần biết bóc tách sao cho tổ còn nguyên vẹn là được.
Ông Mười Thiết – Tiền Giang tiết lộ, nghề nuôi yến hiện nay lợi nhuận rất cao nhưng muốn thành công, người nuôi phải say mê và nắm vững kỹ thuật, nhất là môi trường xung quanh phải ổn định. Đặc biệt, thời gian khai thác phải hợp lý, tránh lấy tổ lúc chim mới đẻ trứng hoặc con vừa mới nở.
GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ NUÔI YẾN TRONG NHÀ
I. Điều kiện nuôi:
1/ Nhà có DT 50m2 trở lên, nhà nuôi yến thành phố phải bằng hoặc cao hơn nhà xung quanh nhà kế bên, phải có chuồng cu lượn cho yến lượn, nhà vùng quê thì điệu kiện tốt cho chim bay lượn hơn.
2/ Nhà tận dụng hoặc nâng tầng để nuôi, người bên công ty đến khảo sát thực tế, hướng dẫn cách làm cụ thể, chừa lổ thông thoáng mát đúng qui cách, và kiểm tra hướng chim ra vào theo đúng qui trình tự nhiên thích hợp điều kiện chim yến làm tổ. (Ví dụ: với căn nhà một trệt, một lầu. Tầng trệt dùng làm phòng giao dịch, tầng lầu tiến hành nuôi chim yến vẫn tốt.)
3/ Nếu nhà xây mới phần xây dựng nuôi chim bên công ty đến hướng dẫn trong quá trình xây dựng đúng qui trình nuôi chim yến, theo đúng qui trình tự nhiên thích hợp điều kiện chim yến làm tổ.
Qua tìm hiểu, hiện các thành phố và các huyện trong nhiều tỉnh có nhiều gia đình nuôi chim yến để lấy tổ... Việc nuôi chim yến của người dân hầu hết, không thực hiện theo công nghệ, Chủ nuôi chim yến đã dụ chim yến tự nhiên về nhà và cũng nuôi yến trong môi trường tự nhiên. Nhưng thực tế hiệu quả chưa cao. Vì chưa tạo không gian nhà nuôi chưa thoáng và điều kiện thuần cho yến thích nghi,
Chuyển giao công nghệ nuôi chim yến trong nhà: Đây là một mô hình kinh doanh mới tại khu vực ven biển miền Trung - là một môi trường lý trưởng thích nghi nhất cho yến sào.
Mô hình nuôi chim yến tại nhà là nghề mới đầy sức hấp dẫn, hiệu quả kinh tế cao, chỉ cần đầu tư một lần, không phải đầu tư giống, thức ăn chăn nuôi, phòng trừ dịch bệnh... Nuôi yến còn có lợi ích về môi trường, bởi yến sống hoang dã, thức ăn của chúng là các loại sâu bọ, côn trùng gây hại cho sản xuất nông nghiệp, chưa kể còn có thể phát triển du lịch.
Hiện nay công ty đã chuyển giao công nghệ nuôi yến cho một số hộ gia đình ở thành phố từ Bình Định, Phú Yên, Ninh Thuận, Phan Thiết , Đồng Nai, Bình Dương , Thành phố HCM, Long An, Tiền Giang... kỹ thuật nhân tạo để tạo dựng trong nhà một môi trường thiên nhiên hoang dã như tạo hang hốc, phòng tối, xử lý ánh sáng vừa phải, lắp đặt hệ thống phun sương, tạo mưa, dụ chim yến về sinh sống và làm tổ, sử dụng máy gọi âm thanh theo tiếng bầy đàn của chim yến...
II. Ngôi nhà Chim Yến lý tưởng.
1. Căn nhà Chim Yến rộng, nên gần vùng có nhiều cây, đầm ao hồ …(trung vùng kiếm ăn bán kính 30km), không có cây cao quá lỗ chim vào, sàn của mỗi tầng lớn (lý tưởng 300m2/sàn – 12x25), chim Yến có thể lượn dễ dàng và mang lại cho ta năng suất tổ Yến rất cao, trung bình 6m2/ 1kg. Đặc biệt gần sông nước và trước lỗ ra vào có tạo hệ thống phun sương là rất thích hợp cho chim Yến.
2. Khoảng cách của lỗ thông hơi cách tấm sàn trên và dưới 50cm là khoảng cách lý tưởng.
3. Khoảng cách lỗ ra vào ta dựa vào từng ngôi nhà được xây dựng lớn nhỏ để biết cách chừa lỗ cho chim vào. Có thể (20x30 cm) – (40x60 cm) (40x80 cm ) tùy theo số lượng bầy đàn trong tương lai, hoặc trong từng giai đoạn để chúng ta thiết kế sao cho phù hợp …
4. Khoảng cách của thanh làm tổ và cách đóng, khoảng cách ô lý tưởng (30x90)cm hoặc (30x100)cm nhưng tùy vào khổ ván (theo chiều rộng).
5. Thanh làm tổ cho Chim cũng rất quan trọng, không nên sử dụng gỗ chưa đuợc nghiên cứu như: gỗ xoài, ổi, bạch đàn, cừ tràm…Đặc biệt một số bà con tự nghiên cứu mày mò và đóng những loại gỗ mà gia đình có sẵn hoặc mua những loại gỗ không phù hợp với đặc điểm của nhà Yến. Dẫn đến chim không những ít vào ở mà còn tốn kém chi phí rất cao khi phải khắc phục lại để đạt hiệu quả thực sự như mong muốn. Chính vì thế chúng ta phải lưu ý và sử dụng thanh làm tổ chuyên dụng.
III. Những nguyên vật liệu phụ dẫn dụ nhà Yến.
1. Tổ giả: Tùy vào từng điều kiện, môi trường đầu tư hoặc căn cứ vào mùa mình bắt đầu đầu tư để cân nhắc nên hay không nên đóng một số ít tổ giả xung quanh một số loa được gắn bên trong nhà. Chúng ta không nên lạm dụng sử dụng tổ giả nếu chúng ta chưa hiểu hết tác dụng của nó đối với bản chất sinh sống của loài chim Yến, Yến sẽ có cảm giác khó chịu, giảm hiệu quả bầy đàn cũng như năng suất làm tổ…
2. Loa trong nhà: Việc thiết kế và bố trí hệ thống loa trong nhà là rất quan trọng. Hệ thống phải được thiết kế làm sao sử dụng được nhiều chế độ tiếng khác nhau trong từng thời điểm trong ngày và đêm. Đặc biệt việc bố trí hợp lý để tạo hiệu ứng bầy đàn hiệu quả nhưng phải tiết kiệm tối đa khi chúng ta đầu tư. Tránh việc chúng ta tìm hiểu qua loa và suy diễn, tự đầu tư, tự gắn, tự điều chỉnh công suất làm giảm độ bền của loa dẫn đến việc tốn kém chi phí (vì phải thay loa thường xuyên) không những ảnh hưởng đến việc đầu tư mà còn ảnh hưởng đến việc duy trì bầy đàn của Yến...
3. Khử mùi: Căn cứ vào từng vùng và mật độ Yến và khả năng đầu tư ban đầu để chúng ta sử dụng đúng loại mùi kích thích, tạo mùi bầy đàn hợp lý để tạo môi trường thân thiện và làm cho Yến tưởng có “bạn” đã ở sẵn. Sử dụng Chất lỏng phun xung quanh tường, bột khô rải sàn nhà…
4. Loa ngoài: Dùng tiếng kêu bên ngoài và trong nhà để dẫn dụ chim, có nhiều cách sử dụng giàn máy tự động và cài đặt các chế độ hợp lý theo từng chương trình hẹn giờ để thu hút chim được hiệu quả. Mặt khác, nhằm hạn chế tối đa về việc ảnh hưởng từ tiếng thu hút chim đến các gia đình bên cạnh và môi trường xung quanh. Căn cứ vào các vùng miền và mức độ, điều kiện thuận lợi của những bầy đàn hoặc khu vực mà chúng ta đầu tư để thiết kế công suất máy phát hợp lý để đạt hiệu quả thu hút và dẫn dụ chim về.
5. Cây tạo côn trùng: Trồng các loại cây để tạo côn trùng cho chim thích như: cây Sung, cây Táo nhơn. Cây được trồng xung quanh nhà hoặc vùng bay lượn của chim. Làm như thế sẽ thu hút được Yến về rất đông (ngoài ra chúng ta cũng có thể dùng bột tạo côn trùng – nếu cần).
6. Máy phun sương: Nhằm giữ nhiệt độ và độ bên trong nhà chim (60-95% / 26 – 310 ).

Tóm lại, theo kinh nghiệm nhiều năm tư vấn và xây dựng nhà Yến chúng tôi mạnh dạn khuyến cáo: Muốn xây dựng nhà Yến phải hội tụ những yếu tố nhất định: bản vẽ, thiết kế đầy đủ, lỗ ra vào, thông tầng, thông hơi, chia phòng, đóng thanh làm tổ, môi trường xung quanh nhà Yến... Không nên theo một khuôn mẫu chung nào mà phải tính toán cho phù hợp từng khu vực, từng vùng để đưa ra bài toán đầu tư cho hợp lý. Phải phân tích từng chi tiết, không được chủ quan. Tránh việc dẫn đến các thất bại từ tác động ngoại cảnh do thời tiết theo mùa, thất thường làm thay đổi nhiệt độ đột ngột ảnh hưởng đến môi trường sống cho Yến, cũng như ảnh hưởng đến nguồn thức ăn cho Yến... Ngoài ra chúng ta cũng phải đặc biệt chú ý đến kết cấu xây dựng nhà cho Yến tại các vùng, miền khác nhau do thường có mưa, bão nhiều và nhiệt độ thời tiết thay đổi liên tục...
IV. những yếu tố nguy hiểm: dịch hại và động xâm hại chúng
1. Các loài chim: Chim đại bàng, cú mèo, quạ, bồ câu…tốt nhất không nên để chúng bay xung quanh ngôi nhà yến, nếu thấy phải xua đuổi, không để chúng xâm nhập lại gần
2. Chuột: Chim yến rất sợ loại chuột, nếu chuột vào yến sẽ bay đi nơi khác nên bằng mọi cách phải ngăn chặn chúng từ mọi ngõ ngách để chúng không có cơ hội vào được(thấy là diệt).
3. Dơi: Rất hôi & luôn quấy động, thậm chí chúng còn ăn trứng và yến con, có nhiều nhất là mùa khô và yến bay đi nơi khác.
4. Rệp: Là loại rất hôi, khi đóng gỗ tạo ra khe hở trên trần sẽ tạo điều kiện cho chúng sống và phát triển ,yến khó chịu, ko làm tổ.
5. Nhện: Lưu ý lỗ ra vào có nhện và gián hay không, nếu có phải quét dọn ngay nếu không sẽ làm ảnh hưởng đường bay của yến.

V. Những cách bảo vệ cho Yến
+ Lắp đặt hệ thống quan sát (camera) trong và ngoài nhà Yến để đảm bảo vệc giám sát các mối nguy hại cho nhà Yến từ con người cũng như các tác nhân liên quan khác.
+ Tốt nhất, cửa ra vào nhà Yến dành cho người phải dày 1 đến 2 lớp và nên trang bị các loại khóa tốt để chống trộm.
+ Xây tường bao xung quanh nhà Yến… phải có bảo vệ nếu gia chủ có đầu tư xa vị trí nhà ở của mình.

VI. Công nghệ nuôi Yến Malaysia
Nghề nuôi Yến đã có lịch sử phát triển hơn 100 năm tại Indonexia và Malaysia, và nó đã trở thành một ngành kinh tế mạnh của hai nước này. Riêng Việt nam, môi trường tự nhiên thuận lợi, Yến cũng tập trung sinh sống nhiều ở các vùng đảo, Chất lượng tổ yến được đánh giá cao nhưng sự phát triển của “ngành” nuôi Yến tại Việt nam mới chỉ thực sự khoảng 10 năm trở lại đây. Một tiền lực khai thác Yến tự nhiên thành Yến nhà còn rất mạnh.
Qua kinh nghiệm lắp đặt và chuyển giao công nghê chúng tôi nhận thấy Công nghệ Yến nuôi của Malaysia có hiệu của hơn các công nghệ khác: thời gian dẫn dụ Yến về nhanh hơn, tạo môi trường ổn định hơn cho chim Yến.
Do vậy, công ty chúng tôi đã lực chọn áp dụng công nghệ Malaysia để tư vấn và chuyển giao cho khách hàng của mình với phương châm lấy chữ “Tín” làm đầu trong công việc kinh doanh của công ty.

Quý vị cần hỗ trợ thêm thông tin vui lòng liên hệ:

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI & DỊCH VỤ PHAN HƯNG THỊNH
Add: 72 Huỳnh Tấn Phát , P. Hòa Cường Nam, Q. Hải Châu, TP. Đà Nẵng.
Tel: 0511.6255.417 – 6255.418 Fax: 0511.6255.418 MST: 0401416968
Mr: Phạm Quốc Trí - 0918.185.183 Email:Phanhungthinh04@gmail.com
Mr: Nguyễn Anh Tuấn – 0909.44.65.30 Email: Anhtuan2507@gmail.com.
Mr: Mai N.Duy Quang - 0985.244.555 Email: Phanhungthinh01@gmail.com
Mr: Nguyễn Cao Quý - 0986.707.808 Email: Phanhungthinh02@gmail.com
Ms: Lê Minh Châu – 0908.069.976 Email: Phanhungthinhdn@gmail.com

ĐÀ NẴNG: GIẤC MƠ YẾN SÀO – nguồn tin: Báo Đà nẵng ngày 14/6/2011 của Tú Phương

Nuôi yến gần 3 năm nay, kiến trúc sư Nguyễn Minh Sơn (quận Hải Châu, TP. Đà Nẵng) ấp ủ giấc mơ thành phố bên sông Hàn sẽ có thương hiệu yến sào, như Hội An (Quảng Nam) và Khánh Hòa.
Yến chao liệng rợp trời mỗi khi ra khỏi tổ và trở về.
Gọi yến
Đến bây giờ, anh Sơn cũng không hiểu loài chim nhỏ cánh đen, bụng xám đã hấp dẫn anh từ lúc nào. Ngày ngày nhìn đàn yến râm ran chao liệng rợp trời khi ra khỏi tổ vào mỗi sáng và trở về lúc chiều tà, anh Sơn lại thấy lâng lâng hạnh phúc. Anh thường dùng vòi nước bắn tung tóe lên cao để yến mỗi lần trở về đều có thể bay lượn nhiều vòng và tắm mát trước khi chui vào tổ.
Mất thời gian khá dài để nghiên cứu, tìm hiểu về kỹ thuật nuôi yến ở trong nước cũng như tại Malaysia, Thái Lan, đồng thời khảo sát vị trí nhà có yến bay qua, anh Sơn mới mạnh dạn thực hiện ý tưởng của mình. Ngôi nhà kiến trúc Pháp 2 tầng ở đường Trưng Nữ Vương do anh thiết kế nay vừa là tổ ấm của anh, vừa là nơi trú ngụ của hơn 1.000 chim yến. Tầng một là nơi ở, tầng hai là “đảo yến” mà ngoài chủ nhân, hiếm ai được “mục kích” không gian đặc biệt này.
Anh Sơn cho biết các nhà nuôi yến tại Đà Nẵng đều thu hút chim từ Cù lao Chàm, nhưng việc dẫn dụ được loài chim biển này không hề đơn giản. Bản chất của yến đảo hoang dã và không thích sống trong nhà nên đòi hỏi phải nghiên cứu tỉ mỉ về vị trí nhà, môi trường và cần có “bí quyết” gọi chúng. Ngoài việc có cơ sở hạ tầng, còn phải bảo đảm đầy đủ điều kiện về không gian ẩm, tạo mùi, máy điều hòa nhiệt độ, cửa bay ra và bay vào, hệ thống camera… Tiền đầu tư lên đến gần 2 tỷ đồng cũng đủ để anh Sơn chóng mặt, nhưng trót đam mê nên không thể bỏ cuộc. Anh Sơn ra tận Cù lao Chàm để thu trực tiếp tiếng kêu của yến đảo.
Ba tháng sau, yến bắt đầu bay vào nhà anh. Sáu tháng sau, chim thành bầy. Cứ thế, số lượng chim yến kéo nhau về làm tổ và sinh sản tăng dần lên.
Hiện ở Đà Nẵng, việc nuôi yến chưa phổ biến và hoàn toàn tự phát nên mỗi người có cách dẫn dụ riêng, việc xây nhà nuôi yến cũng khác nhau. Có người dùng tầng nhà cao nhất làm “đảo yến”, đồng thời gọi yến bằng cách tạo mùi và âm thanh thu được của loài chim này ở Khánh Hòa. Cũng có người đang xây nhà cao tầng thì tình cờ yến vào, thế là ngẫu nhiên sống chung với yến.
Giấc mơ thương hiệu
Ngày qua ngày, bầy yến dùng nước bọt xây nên những chiếc tổ và được gọi là yến sào. Tổ yến là sản vật quý, cũng là vị thuốc được tôn vinh như thần dược mà ngày xưa chỉ có vua chúa mới dùng.
Theo anh Sơn, nuôi yến thu nguồn lợi rất lớn nhưng tỷ lệ rủi ro lại cao. “Nếu nuôi yến theo phong trào, nghĩ đến lợi nhuận mà bỏ qua những vấn đề về kỹ thuật thì rất dễ thất bại. Làm nhà xong, gọi yến thì chưa hẳn yến vào, nếu vào rồi cũng chưa chắc ở lại”, anh Sơn tâm sự. Yến sào Hội An hiện có giá trung bình 70 triệu đồng/kg; yến sào Khánh Hòa loại nguyên tổ hơn 60 triệu đồng/kg, loại yến huyết hơn 160 triệu đồng/kg, đắt gấp đôi so với yến của miền Nam.
Đến nay, anh Sơn chỉ đơn thuần dùng tổ yến làm quà tặng bạn bè, người thân, nhưng anh hy vọng sự đam mê và nỗ lực của mình sẽ giúp mang lại hiệu quả lớn trong tương lai. Trang trại nuôi yến của anh Sơn tại thị trấn Vĩnh Điện (huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam) cũng là nơi trú ngụ của gần 1.000 chim yến. Anh Sơn mong muốn Đà Nẵng sẽ có Hội những người yêu thích chim yến để chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau xây dựng, phát triển thương hiệu yến sào ở thành phố này. Anh cũng đang nghiên cứu mô hình kiến trúc nhà chim phù hợp với từng không gian sinh thái. “Đà Nẵng có sông, núi, biển và hội tụ nhiều yếu tố khác để phát triển mạnh du lịch. Việc có thương hiệu yến sào Đà Nẵng sẽ góp thêm một đặc sản làm quà cho du khách”, anh Sơn nói.